پاڻ سڳورن ﷺ جو زهد ۽ تواضع
پاڻ سڳورن ﷺ جي زندگيءَ جي سادگي
حضرت عائشه رضي الله عنها فرمائن ٿيون ته: ”محمد ﷺ جي گهراڻي وارن ٻه ڏينهن لڳاتار جَوَ جي مانيءَ سان پيٽ نه ڀريو، ايستائين جو رسول الله ﷺ وفات فرمائي.“ — بخاري ۽ مسلم. ۽ حضرت انس رضي الله عنه فرمايو ته: ”رسول الله ﷺ ڪڏهن به دسترخوان تي ماني نه کاڌي ۽ نه ئي ڪڏهن پنهنجي وفات تائين سنهي ماني کاڌائون.“ — بخاري.
- رسول الله ﷺ الله سان ملڻ تائين ڪڏهن به ڇاڻيل اَٽي جي اڇي ماني نه ڏٺي. — بخاري، حضرت سهل بن سعد رضي الله عنه کان روايت آهي.
- حضرت عائشه رضي الله عنها فرمائن ٿيون ته: ”الله جو قسم! پاڻ سڳورن ﷺ هڪ ڏينهن ۾ ٻه ڀيرا ماني ۽ گوشت سان پيٽ نه ڀريو.“ — ترمذي.
- پاڻ سڳورا ﷺ پنهنجي هٿن سان پنهنجي ڪپڙي کي چتي هڻندا هئا، پنهنجي جُتي پاڻ ڳنڍيندا هئا ۽ گڏهه تي سواري ڪندا هئا. — مسند احمد.
- پاڻ سڳورن ﷺ جو بسترو چمڙي جو هو، جنهن ۾ کجور جي وڻ جون تندون ڀريل هيون. — شمائل ترمذي.
- پاڻ سڳورن ﷺ پنهنجي وارثن لاءِ پنهنجي خچر، هٿيارن ۽ هڪ زمين کانسواءِ ٻيو ڪو به مال نه ڇڏيو، جيڪا زمين به پاڻ صدقو ڪري ڇڏي هئائون.
- پاڻ سڳورا ﷺ گهر ۾ پنهنجي گهروارن جي خدمت ڪندا هئا، ٻڪري جو کير ڏهندا هئا ۽ گهر جي ڪمن ۾ مدد ڪندا هئا.
ماڻهن سان پاڻ سڳورن ﷺ جو تواضع
پاڻ سڳورا ﷺ پنهنجي عظيم مرتبي جي باوجود سڀني ماڻهن کان وڌيڪ عاجزي وارا هئا؛ غريبن ۽ مسڪينن سان گڏ ويهندا هئا ۽ انهن جي عيادت ڪندا هئا، غلام جي دعوت قبول ڪندا هئا، ۽ بيواهه ۽ يتيم سان گڏ انهن جي ضرورت پوري ڪرڻ لاءِ هلندا هئا. جڏهن ڪنهن مجلس ۾ ويهندا هئا ته پاڻ ۾ ۽ پنهنجن اصحابن ۾ ڪو فرق نه رکندا هئا، ايتري قدر جو ڪو اڻڄاڻ ماڻهو پڇڻ کان سواءِ کين سڃاڻي نه سگهندو هو.
- پاڻ سڳورا ﷺ آزاد، غلام ۽ ٻانهي جي دعوت قبول ڪندا هئا.
- پاڻ سڳورا ﷺ بيمار جي عيادت ڪندا هئا، جنازي سان گڏ هلندا هئا ۽ دعوت قبول ڪندا هئا.
- پاڻ سڳورا ﷺ بيواهن ۽ يتيمن سان گڏ انهن جون ضرورتون پوريون ڪرڻ لاءِ هلندا هئا.
- پاڻ سڳورا ﷺ پنهنجي مجلس ۾ پاڻ کي پنهنجن اصحابن کان مٿانهون نه سمجهندا هئا.
- پاڻ سڳورا ﷺ وڏي کان اڳ ننڍي کي سلام ڪندا هئا.
- پاڻ سڳورا ﷺ جنهن سان به ملندا هئا، ان سان مصافحو ڪندا هئا ۽ پنهنجو هٿ تيستائين نه هٽائيندا هئا، جيستائين اهو شخص پاڻ نه هٽائي.
پاڻ سڳورن ﷺ جي سخاوت
پاڻ سڳورا ﷺ سڀني ماڻهن کان وڌيڪ سخي هئا، ۽ رمضان ۾ جڏهن جبريل عليه السلام ساڻن ملندو هو ته سڀ کان وڌيڪ سخي ٿي ويندا هئا. پاڻ سڳورن ﷺ جي سخاوت تيز هوا کان به وڌيڪ هئي. — متفق عليه. پاڻ سڳورن ﷺ کان ڪڏهن به ڪا شيءِ نه گهري وئي جو پاڻ ”نه“ چيو هجائون. جڏهن به کين ڪو مال ملندو هو ته شام ٿيڻ کان اڳ اهو سڄو ورڇي ڇڏيندا هئا.
- سڀني ماڻهن کان وڌيڪ سخي — ۽ رمضان ۾ سڀ کان وڌيڪ سخي.
- سندن سخاوت تيز هوا کان به وڌيڪ هئي — متفق عليه، حضرت ابن عباس رضي الله عنهما کان روايت آهي.
- پاڻ کان ڪڏهن به ڪا شيءِ نه گهري وئي جو پاڻ ”نه“ چيو هجائون — جيڪڏهن موجود هوندو هو ته ڏئي ڇڏيندا هئا ۽ جيڪڏهن نه هوندو هو ته وعدو ڪندا هئا.
- پاڻ سڳورا ﷺ شام ٿيڻ کان اڳ سمورو مال ورڇي ڇڏيندا هئا.