ንግግሩ፣ ሳሕቁን ንጽዋዕታኡን ﷺ

ኣመራርሓኡ ﷺ ብዛዕባ ንግግር

ዓኢሻ (ረዲየላሁ ዓንሃ) ከምዚ ኢላ ተዘንትው፦ «ረሱል ﷺ ከምዚ ንስኹም እትዛረብዎ ዘለኹም ኣይነበሩን፣ እንታይ ደኣ፣ ንሱ ብንጹርን ፍሉይን ንግግር ይዛረብ ነበረ፣ እቲ ዝሰምዖ ድማ ይዝክር ነበረ።» — ቡኻሪን ሙስሊምን ሓቢሮም ጸብጺቦምዎ። ሓሰን ኢብን ዓሊ (ረዲየላሁ ዓንሁማ) ብዛዕባ ኣዘራርባ ረሱል ﷺ ምስ ተሓተተ፣ ኣቦሓጎኡ ሂንድ ኢብን ኣቢ ሃላ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ከምዚ በለ፦ «ንሱ ﷺ ኩሉ ግዜ ሓዘንተኛ፣ ኩሉ ግዜ ሓሳባት ዝመልኦ፣ ዕረፍቲ ዘይብሉ፣ ነዊሕ ዝጭርሽ፣ ዘየድሊ እንተዘይኮይኑ ዘይዛረብ ነበረ። ንግግሩ ብስም ኣላህ ይጅምርን ይዛዝምን ነበረ። ብሓጺርን ትርጉም ዘለዎን ቃላት ይዛረብ ነበረ። ንግግሩ ንጹርን ፍሉይን ነበረ፣ ወይ ዝበዝሕ ወይ ዝጎድል ኣይነበረን። መብዛሕትኡ ሳሕቁ ምፍንጣሕ ጥራይ ነበረ፣ ከም ፍረ ደበና ዝበለ ነጸብራቕ ነበሮ።»

ንግግሩ ንጹርን ፍሉይን ነበረ፣ ኩሉ ዝሰምዖ ድማ ይዝክሮ ነበረ። — ብዓኢሻ (ረዲየላሁ ዓንሃ) ተሰማሚዖምዎ።
ቃሉ ሰለስተ ግዜ ይደግሞ ነበረ፣ ምእንቲ ክርድኦም። — ቡኻሪ ብኣነስ ጸብጺብዎ።
ነዊሕ ዝጭርሽ ነበረ። — ኣሕመድ ብጃቢር ኢብን ሰሙራ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ጸብጺብዎ።
ኣብ ንግግሩ ምትዕርራይን ምትዕርራይን ነበሮ። — ኣቡ ዳውድ ጸብጺብዎ።
ዘየድሊ እንተዘይኮይኑ ኣይዛረብን ነበረ፣ ንምግቢ ኣይነቅፍን ኣይውድስን ነበረ።

ሳሕቁን ፍሽኽትኡን ﷺ

ዓብዱላህ ኢብን ኣል-ሓሪስ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ከምዚ በለ፦ «ካብ ረሱል ﷺ ንላዕሊ ዝበዝሕ ዝፍንጥሕ ሰብ ኣይርኣኹን።» — ቲርሚዚ ጸብጺብዎ፣ ጽቡቕን ቅኑዕን ኢሉ ድማ ገሊጽዎ። ጃቢር ኢብን ሰሙራ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ከምዚ በለ፦ «ረሱል ﷺ ምፍንጣሕ እንተዘይኮይኑ ኣይሰሓቕን ነበረ።» — ቲርሚዚ ጸብጺብዎ። ጀሪር ኢብን ዓብዱላህ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ከምዚ በለ፦ «ነብይ ﷺ ካብ ዝእስልም ኣትሒዞም ኣይሓበኡንን፣ እንተረኣዩኒ ድማ ኣብ ገጸይ ይፍንጥሑ ነበሩ።» — ቡኻሪን ሙስሊምን ሓቢሮም ጸብጺቦምዎ።

መብዛሕትኡ ሳሕቁ ﷺ ምፍንጣሕ ነበረ። — ብጽፍሕን ብሩህን ከም ፍረ ደበና ይፍንጥሕ ነበረ።
ኩሉ ግዜ ፍሽኽ ዝብል፣ ልኡም ባህሪ ዘለዎ፣ ልኡም ጎኒ ዝነበረ። — ዓሊ ኢብን ኣቢ ጣሊብ (ረዲየላሁ ዓንሁ) በሎ።
ኣዕሩኹ ምስ ዝዛረቡን ምስ ዝበዝሑን ይፍንጥሕ ነበረ። — ኣሕመድ ጸብጺብዎ።
ሓዲስ ምስ ዝነግር እንተዘይኮይኑ ኣይፍንጥሕን ነበረ። — ጣበራኒ ብኣቡ ዳርዳእ ጸብጺብዎ።

ንጽዋዕታኡን ልእመቱ ﷺ

ኣነስ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ከምዚ በለ፦ «ነብይ ﷺ ንዕኡ 'ኣታ እዝኒ ዘለካ' ኢሎምዎ፣ እናጽወቱዎ።» — ኣሕመድ፣ ኣቡ ዳውድን ቲርሚዚን ሓቢሮም ጸብጺቦምዎ። ንሱ ﷺ ናብ ሓው ኣነስ ንእሽቶይ ይኣቱ ነበረ፣ ከምዚ ድማ ይብል ነበረ፦ «ኣታ ኣቡ ዑመይር፣ እቲ ንጉይር እንታይ ገበረ?» — ተሰማሚዖምዎ። ሓደ ግዜ ሓደ ሰብኣይ ከምዚ በለ፦ «ኣታ ረሱል ኣላህ፣ ንስኻ ትጽውተና ኢኻ!» ንሱ ﷺ ድማ በለ፦ «እወ፣ ግናኸ ሓቂ እንተዘይኮይኑ ኣይዛረብን እየ።» — ቲርሚዚ ጸብጺብዎ።

ንሱ ﷺ ይጽወት ነበረ፣ ግናኸ ሓቂ እንተዘይኮይኑ ኣይዛረብን ነበረ። — ቲርሚዚ ብኣቡ ሁረይራ (ረዲየላሁ ዓንሁ) ጸብጺብዎ።
ንኣነስ፦ «ኣታ እዝኒ ዘለካ» በሎ፣ ንልቡ ንምሕዋይ። — ኣቡ ዳውድ ጸብጺብዎ።
ንሓደ ሰብኣይ፦ «ኣብ ወዲ ገመል ክጸውረካ እየ» በሎ። እቲ ሰብኣይ ድማ በለ፦ «ግመላትስ እንተገመላትዶ ይወልዳ?» — ቲርሚዚ ጸብጺብዎ።
ንሓንቲ ኣረጊት ሰበይቲ፦ «ገነት ኣረጊት ሰበይቲ ኣይትኣትዋን እያ» በላ። ድሕሪኡ ሰሓቐ እሞ በለ፦ «መንእሰይ ኮይና ትኣቱ።» — ቲርሚዚ ኣብ ኣሽ-ሸማኢል ጸብጺብዎ።