U zot ﷺ ning jismoniy sifatlari

U zot ﷺ ning umumiy tavsifi — Hind ibn Abu Hala hadisi

Hind ibn Abu Hala roziyallohu anhu — u tavsiflovchi edi — Termiziy o‘zining «Shamoil» asarida yaxshi isnod bilan aytishicha: «Rasululloh ﷺ ulug‘vor va obro‘li edi. Yuzi to‘lin oy kechasidagi kabi nur sochardi. O‘rtachadan uzunroq, lekin haddan tashqari uzun emas edi. Bosh suyagi katta, sochlari jingalak ham emas, juda tekis ham emas, balki to‘lqinsimon edi. Agar sochlari ikki tarafga ajralsa, u ajratardi, aks holda, agar u sochlarini qo‘ysa, quloq suprasidan oshmasdi. Rangi yorqin oq, yuzida qizillik bor edi. Peshonasi keng. Qoshlari uzun va ingichka bo‘lib, bir-biriga qo‘shilmagan edi. Ikki qosh o‘rtasida g‘azablanganda qon tomiri bo‘rtib chiqardi. Burnining o‘rtasi balandroq bo‘lib, ustida nur bor edi, uni diqqat bilan qaramagan kishi baland burunli deb o‘ylar edi. Soqoli qalin, yonoqlari yumshoq, og‘zi keng, tishlari oq va oralari biroz ochiq edi. Ko‘krak va kindik o‘rtasida ingichka tuklar chizig‘i bor edi. Bo‘yni go‘yo kumushdan yasalgan qo‘g‘irchoq bo‘yni kabi benuqson edi».

Fahman mufaxmman — qalb va ruhlarda ulug‘langan, obro‘li
Yuzi to‘lin oy kechasidagi kabi nur sochardi — go‘zallik va nurda
O‘rtachadan uzunroq, haddan tashqari uzun emas — barakotli mo‘tadil qomatli
Sochlari jingalak ham emas, tekis ham emas, balki to‘lqinsimon
Rangi yorqin oq — yorqin qizg‘ishlik bilan porloq oq
Aqnal arniyn — U zotning muborak burnida balandlik va go‘zallik bor edi
Qalin soqolli — dumaloq shaklga ega bo‘lmagan holda, qalin, to‘la soqol
Keng og‘izli — U zotning muborak og‘zi keng, uning kengligida balog‘at va bayonlilik dalili bor
Ashnab mufallaj al-asnan — tishlari oq va oralari biroz ochiq
Daqiq al-masruba — ko‘krak va kindik o‘rtasidagi ingichka tuklar chizig‘i

Hind ibn Abu Hala tomonidan muborak jasadning qolgan tavsifi

Hind roziyallohu anhu dedi: «Yaratilishi mo‘tadil, baquvvat va mustahkam edi. Qorni va ko‘kragi bir tekis, ko‘kragi keng, yelkalari orasidagi masofa uzoq. Bo‘g‘inlari katta, yalang‘och tanasi nur sochardi. Ko‘krakdan kindikkacha chiziqdek teshik tuklar bor edi. Shu joydan boshqa ko‘kraklari va qorni tuksiz edi. Bilaklari, yelkalari va ko‘krakning yuqori qismi tuksiz edi. Bilaklari uzun, kaftlari keng, kaftlari va oyoqlari qalin, lekin yumshoq edi. A’zolari tekis va o‘zaro mutanosib edi. Oyoqlarining o‘rtasi ichiga botgan, oyoqlari silliq bo‘lib, suv undan sirg‘alib o‘tib ketardi».

Keng ko‘krakli — muborak ko‘kragi keng, rahmat va sabr-bardoshi cheksiz
Yelkalari orasidagi masofa uzoq — muborak yelkalari ulug‘vor
Yalang‘och tanasi nur sochardi — jasadi ochilganda yorqin nur bilan porlardi
Xumsan al-axmasayn — muborak oyog‘ining o‘rtasi chuqur (oyoq kafti botgan)
Masiih al-qadamayn — oyoqlarining o‘rtasida balandlik yo‘q, suv undan sirg‘alib o‘tib ketardi
Shasn al-kaffayn — go‘shtli, to‘la, ammo dag‘al emas

Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhuning tavsifi

Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhu dedi: «U zot ﷺ haddan tashqari uzun ham, juda kalta ham emas edi, balki qavmning o‘rtacha bo‘ylilaridan edi. Sochlari jingalak ham, tekis ham emas edi, balki to‘lqinsimon edi. Yuzi yumaloq ham, juda cho‘zchoq ham emas edi, yuzida yumaloqlik bor edi. Oq rangli, yuzida qizillik bor edi. Ko‘zlari qop-qora, kipriklari uzun edi. Bo‘g‘inlari va kuraklari ulug‘vor, tuklari oz, ammo ko‘krakdan kindikkacha ingichka tuklar chizig‘i bor edi. Kaftlari va oyoqlari qalin, lekin yumshoq edi. Yurganlarida go‘yo bir qiyalikdan tushayotgandek oldinga egilib, shiddat bilan yurar edilar. Burilganlarida esa butun tanasi bilan burilardilar. Ikki kuraklari orasida Payg‘ambarlik muhri bor edi — u payg‘ambarlarning xotimasi edi» — Termiziy «Shamoil»da rivoyat qilgan.

Qavmning o‘rtacha bo‘ylisi — uzun ham emas, kalta ham emas, mo‘tadil qomatli
To‘lqinsimon sochli — chiroyli to‘lqin, jingalak ham emas, tekis ham emas
Yuzida yumaloqlik bor edi, ammo cho‘ziqroq — na cho‘zinchoq, na butunlay dumaloq
Oq rangli, yuzida qizillik bor edi — ko‘rinib turgan oqlik va atirgul kabi yashirin qizillik
Ad'aj al-aynayn — ko‘z qorachig‘i nihoyatda qora
Ahdab al-ashfar — muborak ko‘z qovoqlari kipriklari uzun
Yurganlarida go‘yo bir qiyalikdan tushayotgandek oldinga egilib yurar edilar — o‘ziga ishongan, ulug‘vor holat

Umm Maʼbad al-Xuzoiyya roziyallohu anhoning tavsifi

Nabiy ﷺ hijrat yo‘lida Umm Maʼbad roziyallohu anhoning chodiridan o‘tdi. Abu Maʼbad uning hol-ahvolini so‘radi; u dedi: «Men bir odamni ko‘rdim: pok va nur ila ko‘ringan, chehrasi nurli va peshonasi keng, har tomondan muvofiq va chiroyli qomatga ega. Unda hech qanday charchoq belgisi yo‘q va qo‘pollik unga xos emas. U xushbichim va muvozanatli edi. Ko‘zlarida sohibona chuqurlik, kipriklari va ko‘z qoshlarida nafislik bor edi. Ovozi jonli va baland, bo‘yni porloq edi. Soqoli zich va to‘la edi. Jim turganda unga ulug‘vorlik, gapirganda esa so‘zlari baland va obro‘li edi. U uzoqdan eng chiroyli va jozibador, yaqindan esa yanada betakror edi. Gaplari shirin va ravon, na kam va nojo‘ya, na ko‘p va zerikarli. So‘zi tartibli marjonlar qatori kabi oqardi. Baland bo‘lmagan hamda juda baland bo‘lmagan ko‘zlar undan ranjimaydi. U ikki bo‘lak orasidagi bir novda kabi; uchidan ko‘ra eng ko‘rkam va u fazilat jihatdan eng yaxshilaridan edi. Do‘stlari uni o‘rab olardi; u aytganda «eshitdik» der edilar, buyurganda esa darhol uning buyruqlariga shoshilar edilar. U doim atrofiga to‘planib olingan, hech qachon qiyshayib yoki bezovta qiluvchi emas»». Abu Maʼbad dedi: «Bu, Allohga shaʼn, Quraysh vakili, bizga uning haqida aytilgan barcha sifatlar aynan shular ekan».

Zohirul vazoat — poklik, go‘zallik va nurning namoyon bo‘lishi
Ablajul vajh — peshonasi keng va nur bilan porlagan
Hasanal xalq — har tomondan muvofiq va chiroyli jism
La nazrun va la hazarun — uning so‘zlari na kam, na ko‘p; joyida, hech qachon yoqimsiz yoki zerikarli emas
Kaanna mantiqahu xarozatun nazmun yatuhaddarn — uning so‘zi tartiblangan marjonlar kabi chiroyli va muvozanatli oqadi
Ajmalun naasi min ba'iid va ahsanuhum min qariib — uzoqdan eng go‘zali, yaqindan esa yanada jozibador va betakror
G‘usnun bayna g‘usnayn — ikki shox orasidagi bir novda kabi; do‘stlari orasida o‘rtada turib eng chiroyli ko‘rinardi
In samata fa'alayhil vaqaar — jim turganida unga hurmat va ulug‘vorlik qo‘shiladi
Mahfuudun mahshuudun — do‘stlari uni o‘rab oladi va buyruqlariga shoshiladi