Wajhu makko mai sharaf ﷺ
Nodduɗe/niɗɗoore wajhu makko ﷺ
Al-Baraa bin Aaẓib رضي الله عنه wi'i: «Rasul Allah ﷺ oon ɗiɗo e ɗemngal ɓe, o waɗi ɓe waɗi bawgal e ɓuri laamu, tee o walaa ko leydi mawɗo ɗiɗo tee walla ko leydi kossam» — [al-Bukhari] [Muslim]. Abu Hurayra رضي الله عنه wi'i: «Mi wonaa woni e njoɓdi gese so wonaa ko ɓuri kadi, ɗum ko seeda seeda waɗi reedu e wajhu makko ﷺ» — [Ahmad] [isnad sahih]. Rabiʿa bint Muʿawwiz رضي الله عنها wi'i: «So a yiɗiima mo, a woodani ko ɗiɗo naange ndiyam» — [al-Darimi]
- Aḥsan al-nas wajhan — wi'i Al-Baraa bin Aaẓib رضي الله عنه e nder [fi al-Sahihayn]
- Kaŋa naange nder wajhu makko ﷺ — wi'i Abu Hurayra رضي الله عنه e nder [fi Masnad Ahmad]
- Kaŋa naange ndiyam — wi'i Rabiʿa bint Muʿawwiz رضي الله عنها e nder [fi al-Darimi]
- Wajhu makko o waɗi yeddugol heen yeddugol naange ñalawma e lewru ɗee — waɗi himo Hind bin Abi Hāla رضي الله عنه
- Fowruɓe ɓe yottiima no waɗi hooluɗo e nder noonde e leñol nguurndan e nder jibbayɓe
Shamāʾil wajhu makko ﷺ detallīyye
Hind bin Abi Hāla رضي الله عنه wi'i woni o yiɗiima waɗugo nder gese makko: «Jeggol sukkandugol, wajju ɗe naange ɗe waɗi lesdi e walaa karke». Ali wi'i: «E nder gese makko ko jokkondirde». Hajjābu makko ﷺ ɓe waɗi curɗe, ɓe ɗuɗɗi e nder sukkandugol kono ɓe haɗiima, e nder ɓe jokkondirde tan noon ko ɓuri. E nder gese makko ko ɓe waɗi ñaawo — ko ɓeruɗe ɗiɗi e nange makko — tee oon lightu on wi'i ko ɓe waɗi, so wonaa on waawi ɗaɓɓitde o waɗi yamirde.
- Jeeggol sukkandugol — jeeggol nguɗo wujju mawɗo, yettoowo e saare
- Azjujjul ḥawajib — sukkandugol makko ɗe fiiɗi, nder terdude ɗe muttaaji e kaaɗirde
- Be'ennda ɗe ɓe waɗi ñaawo so o ganndi — jiyngu nder sukkandugol mawɗo woni ɓuri haɗe so o fewi aduɓɓe
- Aqnā al-ʿarnayn — teeltaa e bambal nder ḥanfere makko mai sharaf
- Sahlul khuddain — ndiyamɓe gese makko waɗi nanduɓe, wala maa fotto
- Laḥyatu makko ɓuri ɗiɗo e holli e nder gese mai sharaf
Tawtiiɗe ɓe yaaru e nder yamirde
Ɓe waɗi njoɓdiima mo ﷺ ngonka ɓe yiɗi, tee ko fii wonaa waɗi ɓe kanko ɗum rewtaa heewi e nder mawnirde e takkoore. Amru bin al-ʿĀṣ رضي الله عنه wi'i: «Rasul Allah ﷺ oon miɗo yiɗi yam e ɓe kadi, mi jahɗi ne mi waawi yiɗugo heen ɓuri ɗiɗo e nder mawnirde ɗe mi yahɗi mo». Qays bin Saʿd رضي الله عنه wi'i: «So mi waɗaani nabi maa, mi wi'i: woni gese nde o waɗi joomirde» . Yazid al-Farsi wi'i: «Mi yiɗi Nabi ﷺ e naange lewru, tee mi yeddi gese makko ko lewru leydi»
- So on yiɗi mo, gorko on ɓuri mawnirde e takkoore — wi'i Amru bin al-ʿĀṣ رضي الله عنه
- O walaa waɗa mi yahɗi mo e nder ɓurnde laamɗo e jaŋngirde
- Hoore makko waawataa tellude laamu — sahaba e rawaat ɓe wi'i ɗum
- Ko hombo yi'i mo caggal, o habu mo; ko hombo jooɗii e mum e ma'rifa, o yiɗi mo