Sawtu ﷺ ak làkkam
Rafet gi ci sawtu ﷺ
Sawtu Rasuul ﷺ am na ci yeneen sawt yu rafet te yu mën a lekkal xol. Baraah bin ʻAazib رضي الله عنه wax na: «Suñu ngeen dégg leeru Rasuul ﷺ leegi ci guddi, du ko lu mel, dina ko dem ak sa xol». Ak Abû Mûsa al-Ashaʻarî رضي الله عنه wax ne: «Su ngeen gis man maa ngi dégg leeru, dina la joxe sama xol; laaj nañu nekk ni mizmâr aal Dawûd» — [al-Bukhari] [Muslim].
- Sawtu ci jàngam ﷺ ni mizmâr Aal Dawûd — wax Abû Mûsa al-Ashaʻarî رضي الله عنه ci as-sahîhayn [al-Bukhari] [Muslim]
- Mu ànd ak xol yi su jàng — wax Baraah bin ʻAazib رضي الله عنه
- Sawtu mu gëstu, muy bu mu seddal ak rëccal, doolee foofu mu wóor say wàllu xare bi mu rëccal
- Mu jàngaar ak turu jàng, te mu wuy ñu dégg benn benn harf bi néex — [Abu Dawud]
Xam-xam ak balagatu ﷺ
Aisha رضي الله عنها wax na: «Rasuul ﷺ du koji ni seen nag, waaye mu wax na ak kàddu yu wér ak yu sédd; ku nelaw ci yoon ma ngi xam». — [al-Bukhari] [Muslim]. Anas رضي الله عنه wax ne: «Rasuul ﷺ dinaa weeru kàddug benn sëtuñu ñetti waxtu ngir ñu xam» — [al-Bukhari]. Seeni Rasuul ﷺ wax: «Uutiitu juwâmiʻul kalîm» bi mooy kàddug yu ndaw yu amoon nañu maana yu bari — [muttafaqun 'alayhi]
- Juwâmiʻul kalîm: kàddug si ﷺ ndaw ci làkk te bu tar ci maana — [muttafaqun 'alayhi]
- Kàddug si dumaal wér, wér na te ku nekk ci kaw giséem mën a yéeg — [muttafaqun 'alayhi] عن عائشة رضي الله عنها
- Mu yeesal kàddug ñetti waxtu ngir itam mu nekk fàttali — ràwahu [al-Bukhari] عن أنس رضي الله عنه
- Mu wax ak rithm ak tirsal ci làkkam — [Abu Dawud]
- Mu laaj ak ñoom ci làkkam bu ñu mën a dégg, te mu xam lépp lu ay xel di déggeel
Làkkam ak ñaanam ﷺ
S ﷺ moo afsaah al-'Arab lisanan; wax na: «Maa ngi afsaah al-'Arab wa ana min Quraysh wa naseetu fi Bani Saʻd bin Bakr». Mu tëj lëngu yi Arab ak al-'ajam, mu sëppale balagatu kow ñetti juróom-ñeent ci kabila yu bari; fi mu noppal ci nàssar bi fi Bani Saʻd mu amoon lakk ju rafet. Mu jàngoon ñu ak nangu, mu jàngoon ci salam ak ñàkk, te du ko ñu tasal walla ñu rue a jàngalekat.
- Afsaah al-'Arab lisanan — ñu noppal ci Bani Saʻd, afsaah ci kabila yi
- Min Quraysh — Quraysh afsaah al-'Arab
- Mu gis làkk yi Arab te mu laaj ak coow ci nit ku benn ci làkkam, mu naan lu mu am ci seen xalaat
- Mu jàngoon ak rëdd ak sukkal — du ko ñu terror walla bés bu mu jàngalekat